Küresel salgın alarmı en yüksek ikinci seviyede. Dünya SaÄŸlık Örgütü (WHO), ‘domuz gribi’ ile ilgili küresel salgın alarmını 4′ten 5′e çıkardı.Cemal DEMÄ°R’in haberi

Dünya SaÄŸlık Örgütü (WHO), ‘domuz gribi’ ile ilgili küresel salgın alarmını 4′ten 5′e çıkardı. Bu küresel salgın ihtimalinde en yüksek ikinci seviye. 5′nci derece alarm, bulaşıcı hastalığın en az iki ülkede istikrarlı olarak yayıldığı anlamına geliyor.

EÄŸer, domuz gribinin dünyanın iki ayrı bölgesinde insandan insana yayıldığı tespit edilirse, küresel salgın alarm seviyesi en yüksek derece olan 6′ya çıkarılacak. “Bu hastalık mutlaka ciddiye alınmalı” diye uyaran Dünya SaÄŸlık Örgütü (WHO) Direktörü Margareth Chan, “Dünyanın her ülkesine yayılma potansiyeli var. Bütün insanlık küresel salgın tehdidi altında” dedi.

Chan, bütün hükümetlerin, saÄŸlık bakanlıklarının ve ilaç endüstrilerinin küresel salgın hali için hazırlıklı olması gerektiÄŸi uyarısında da bulundu. WHO uzmanlarından Keiji Fukuda da, hastalığın birçok ülkede yayıldığı konusunda ciddi bulgulara sahip olduklarını belirterek, “Åžu aÅŸamada salgının yavaÅŸladığına dair hiçbir belirtiye sahip deÄŸiliz” dedi. Åžu ana kadar ABD ve Meksika dışında 5 ülkede 50 vakada domuz gribine rastlandığı kesin olarak doÄŸrulandı. Bunlar, Ä°ngiltere, Kanada, Ä°spanya, Ä°srail ve Yeni Zelanda. Meksika’da 159 kiÅŸi hayatını kaybederken, 2 bin 500 kiÅŸi de gribe yakalandı. Amerikan Bulaşıcı Hastalık Kontrol Merkezi(CDC) ise ülkede 10 eyalette 91 kiÅŸide domuz gribine rastlanıldığını belirttiler. ABD’de bu hastalıktan ÅŸu ana kadar tek can kaybı Texas eyaletinde meydana geldi. Houston ÅŸehrindeki Meksikalı 23 aylık bir bebek hayatını kaybetti. CDC Direktörü Richard Besser’ın verdiÄŸi bilgiye göre ÅŸu ana kadar bu vakalardan sadece 5 vakanın hastaneye yatırılmasına gerek görüldü. Besser, bu rakamların her an deÄŸiÅŸtiÄŸini de sözlerine ekledi. ABD’de okulların tamamen tatil edilmesi de gündemde. Åžu ana kadar Illinois, New York City, Texas, California, South Carolina, Connecticut, Minnesota ve Ohio’da bazı okullarda eÄŸitime ara verildi.

Meksika’dan günler sonra bir iyi haber de var

Meksika’nın baÅŸkenti Mexico City’nin belediye baÅŸkanı Marcelo Ebrard, ÅŸehirdeki domuz gribi vakalarında artışın durduÄŸunu duyurdu ve eÄŸer ölü sayısı azalırsa, ÅŸehirdeki bazı yasakları kaldırmayı düşünebileceÄŸini söyledi. Mexico City’de hayat tamamen durmuÅŸ durumda. Restoranlardan, okullara, stadyumlardan kiliselere kadar toplu bulunabilen her yer belediye kararıyla kapalı.

‘Domuz gribi ismi Müslüman ve Yahudileri tahkir ediyor’

Öte yandan bu hastalığa ‘domuz gribi’ denmesi de tartışmalara sebep oldu. Barack Obama ve Amerikan hükümeti resmi açıklamalarında “swine flu (domuz gribi)” ifadesi yerine, virüsün türünü ifade eden “H1N1″ tabirini kullanmaya baÅŸladı. Bu, özellikle batı ülkelerindeki domuz eti endüstrisini korumaya yönelik. Endüstri yetkilileri, isimden dolayı birçok kiÅŸinin domuz etinden virüs bulaÅŸtığı yanılgısıyla et yemeyi bıraktığını kaydederek, bunun ekonomik maliyetinin büyük olacağı ÅŸikayetinde bulundu. Ä°srail SaÄŸlık Bakanlığı da, Yahudilikte ve Müslümanlıkta domuzun haram olduÄŸuna dikkat çekerek bu hastalığa yakalanları tahkir edeceÄŸi gerekçesiyle isimlendirmeye tepki gösterdi. Ä°srail SaÄŸlık Bakan Yardımcısı Yakov Litzman, bundan böyle gribi, “Meksika gribi” olarak adlandıracaklarını duyurdu. Ancak bu isimlendirme ise Meksika’dan tepki gördü. Meksika, Ä°srail dışiÅŸlerine uyarıda bulundu.

Ä°ÅŸte A’dan Z’ye Domuz Gribi

Soru: Domuz gribi nedir?

Domuzlarda görülen, genellikle insanlara bulaşmayan viral bir solunum hastalığı. Geçmişte, doğrudan domuz yetişen ortamlarda domuzlarla münasebetleri olan bazı insanlara bulaştığı da oldu.

Soru: Peki bunun geçmişteki domuz gribi virüslerinden farkı ne?

Bugün ortaya çıkan virüs, daha önce görülmemiş bir tür. Domuzlardan, kuşlardan ve insanlardan alınmış genetik özelliklere sahip. Bilinen diğer domuz gribi virüslerinden farklı olarak bu virüs, insandan insana bulaşabiliyor.

Soru: Domuz gribini nasıl kapıyorsunuz?

Bu virüsü taşıyan biri yakınızda hapşırdığında ya da öksürdüğünde size de bulaşabilir. Çünkü, virüsler solunum kabarcıkları ile insandan insana geçiyor. Ayrıca, bu zerreciklerin bulaştığı yüzeylere elinizle dokunduğunuzda, eğer elinizi ağzınıza ya da gözünüze sürerseniz yine risk altındasınız. Ellerin sık sık yıkanması, yıkanmadan birşey yenmemesi ya da ağza göze dokunulmaması uyarıları bu sebeple sıklıkla yapılıyor. Ama hastalığın en hızlı yayılması öksürük ve hapşırıkla oluyor.

Soru: Virüsü kaptığınızı kaç günde anlıyorsunuz?

Virüsün kuluçka dönemi çoğunlukla 1 ve 4 gün arasında değişiyor. Bu süre sonunda hastalığın belirtileri ortaya çıkıyor. Ancak belirtiler daha ortaya çıkmadan yani gribe yakalandığınız henüz anlamadığınız dönemde de bir başkasına bulaştırabiliyorsunuz.

Soru: Meksika’ya yakın zamanda ziyaret edenler endiÅŸe etmeli mi?

Doktorlar eÄŸer, hastalık belirtileri olan, yüksek ateÅŸ, öksürük, aÄŸrı ya da bazı vakalarda kusma belirtileri yoksa bu endiÅŸeye gerek olmadığını söylüyor. EÄŸer Meksika’dan geleli 1 haftadan fazla oluyorsa ve bu belirtiler yoksa, endiÅŸe edilecek bir durum yok yani.

Soru: Eğer bünyemde grip belirtileri varsa ne yapmalıyım?

Hastalık belirtilerini atlattıktan bir gün sonrasına kadar evden çıkmayın. Okula ya da iÅŸe kesinlikle gitmeyin. Meksika’ya gitmediyseniz ya da giden birileri ile temasınız olmadıysa, normal br grip de geçiriyor olabilirsiniz. Griple çoÄŸunlukla evde kendi başınıza da mücadele edebilirsiniz. Bol bol sıvı tüketin. Yataktan çıkmayın. Ellerinizi sık sık yıkayın ve öksürürken aÄŸzınızı mendille kapatın.

Soru: Hangi aşamada doktorlara müracaat etmeliyim?

Meksika’dan yeni geldiÄŸiniz halde hastaysanız ya da gelen biri ile temasta bulunmuÅŸsanız doktorunuzu arayarak muayene ve kontrolden geçin. Özellike, solunum güçlüğü, düzensiz kusma, bulantı hallerinde doktora gidin.

Soru: Aşısı var mı?

Aşıda, temel olarak virüsün yüzeyinde bulunan protein vücuda zerk ediliyor. Vücut antikor üretiyor ve böylece bağışıklık kazanmış oluyor virüse karşı. Viral enfeksiyonların birçoğuna karşı koruyucu aşılar var. Ancak domuz gribinin aşısı yok henüz. Uzmanlar bu yeni tür virüse karşı aşı geliştirme çalışmalarına başladı ancak sonucun alınmasının aylar alabileceği söyleniyor. Ancak önce virüsün karakterinin ve genetik yapısının tam olarak aydınlatılması gerekiyor. Bu rgibe karşı bünyeyi güçlendiren iki grip ilacı var; Tamiflu ve Relenza.

Soru: Maske hangi aÅŸamada giyilmeli

Henüz Meksika dışında günlük hayatta maske takılması tavsiye edilen bir ülke yok. Ancak maske takılması gereken durumda, maskenin ağzı ve burnu iyice kapattığından emin olunmalı. Ancak, sokakta satılan her maskenin de hastalığı engelleme gibi bir kalitesi bulunmuyor.

Neden ölüm vakalarının tamamı sadece Meksika’da da diÄŸer ülkelerde hafif cereyan ediyor?

Bu konunun henüz net bir cevabı yok. Uzmanlar bu aÅŸamada henüz birçok bilinmeyen olduÄŸunu ifade ediyor. Meksika’da hastalık farkedilene kadar çok fazla yayılmış durumdaydı. Meksikalı yetkililer, domuz gribi ölüm oranının yüzde 8′e ulaÅŸtığını belirtiyor. Yani, hastalığa yakalanan her yüz kiÅŸiden 8′i hayatını kaybetti. SARS virüsünde bu oran yüzde 10 seviyesindeydi. Yine, salgının domuz gribi olduÄŸu anlaşılmadan önce birçok Meksikalı hafif grip geçirdiÄŸini düşünerek çok önemsemedi. EÄŸer, domuz gribi olduÄŸu daha erken anlaşılsaydı, ölüm oranının daha düşük olabileceÄŸi ifade ediliyor. Bir diÄŸer merak edilen de, Meksika’da ölenlerin yaÅŸ grubu. Uzmanlar, ölenlerin yaÅŸlarının ve diÄŸer hastalıklarının bilinmesi halinde, bu tür hastalıklarının domuz gribi ile birleÅŸince daha ölümcül olabileceÄŸi gibi ayrıntıların da aydınlatıcalacağına dikkat çekiyor. Ä°lk veriler ölenlerin çoÄŸunun 25 – 40 yaÅŸ arası saÄŸlıklı kiÅŸiler olduÄŸu yönünde. Bu da akıllara aynı yaÅŸ grubunu öldüren 1918 Ä°spanyol gribi virüsünü akla getiriyor. Ancak, Meksikalı yetkililer ÅŸu aÅŸamada, salgını kontrol altına almaya yoÄŸunlaÅŸtıklarını ve araÅŸtırmalar için gerekli verilere ileriki aÅŸamalarda bakabileceklerini dile getiriyor.

(Haber 7)